DNA
Om het DNA van een hond te testen word er een beetje bloed afgetapt. Deze staal word naar een gespecialiseerd labo gestuurd. Waar de nodige onderzoeken en vaststellingen worden gedaan. Het ontwikkelen van DNA testen is een tijdrovende en dure onderneming.
Eerst een beetje theorie.
Net als bij alle levende organismen is ook het lichaam van honden opgebouwd uit cellen. Bijna elke cel heeft een kern met daarin chromosomen, de dragers van de erfelijke eigenschappen. Chromosomen zijn langgerekte dunne moleculen, het zogenaamde DNA
In het DNA is de erfelijke code van elk individu vastgelegd. Deze code bepaalt welke uiterlijke kenmerken het dier heeft, bijvoorbeeld tot welke soort en tot welk ras het behoort, maar ook welke erfelijke ziekten en afwijkingen het dier bij zich draagt. Bij de voortplanting wordt door elk van de ouders de helft van deze code aan elke nakomeling doorgegeven. Met behulp van speciale laboratoriumtechnieken is het mogelijk een deel van de erfelijke code zichtbaar te maken en deze te vergelijken met die van familieleden. Omdat, uitgezonderd eeneiige tweelingen, geen twee dieren hetzelfde zijn, heeft elk dier zijn eigen unieke "DNA-profiel".
Een DNA-databank kan voor een aantal toepassingen worden gebruikt.
DNA-profielen bepalen.
Door de unieke erfelijke code van de hond - het zgn. DNA-profiel - te bepalen is de identiteit van de hond onomstotelijk vast te stellen. Het DNA profiel van de hond veranderd niet en is dus steeds controleerbaar. Zelfs als er nog maar een klein stukje weefsel van het dier beschikbaar is kan het profiel en dus de identiteit van de hond nog worden bepaald.
Deze test is trouwens door Sint Hubertus verplicht voor alle nesten geboren na 01/01/2009.
Controle afstamming
Voor de fokkerij en het selectiebeleid is het van groot belang dat de fokkers en rasverenigingen over betrouwbare afstammingsbestanden beschikken. Afstammingsgegevens worden immers gebruikt bij de beslissing om wel of niet met een bepaalde hond te fokken. Met behulp van het in de databank opgeslagen DNA kan, in geval van twijfel, de afstamming van de hond snel en gemakkelijk gecontroleerd worden. Het DNA wordt dan vergeleken met dat van de ouders en andere verwanten. Dat is vooral belangrijk indien er sprake is van selectie tegen erfelijke gebreken. Als de afstamming niet zou kloppen kan dat immers tot ernstige schade leiden, zowel voor de selectieprogramma's die de fokkers toepassen als voor de eigenaren die hun fokdieren ten onrechte juist wèl of niet voor de fokkerij gebruiken.
Enkele DNA testen die reeds bestaan zijn CEA test (Collie Eye Anomaly ), MDRI (Multidrug Resistance) , PRA (Progressive Retinal Atrophy)
In de toekomst zullen steeds meer DNA-testen beschikbaar komen. Met deze testen zal kunnen worden nagegaan of uw hond vrij is van een erfelijke afwijking, of hij de afwijking vererft (drager is) of lijder is. Nu is het zo dat, zodra er ergens op de wereld een nieuwe DNA-test voor een erfelijke afwijking beschikbaar komt, deze eerst uitvoerig moet worden getest. Om aan voldoende DNA-monsters te komen voor deze validatie, moet er vaak een beroep gedaan worden op de fokkers en eigenaren van hiervoor in aanmerking komende honden (lijders aan de betreffende afwijking en hun familieleden). Omdat de monsters meestal speciaal moeten worden verzameld voor dit ene doel kost dat veel tijd en geld. Indien deze monsters vanuit een DNA-databank beschikbaar zijn kan dat veel sneller en veel goedkoper.
Screening voor erfelijke gebreken
Nadat gebleken is dat een nieuwe DNA-test geschikt is gebleken voor toepassing bij een bepaald ras, is de vraag aan de orde hoe die test moet worden ingepast in het fok- en selectiebeleid. Voor fokkers is het van groot belang om zo snel mogelijk te weten wat de erfelijke status is van hun honden. Ze willen weten of hun fokdier wel of niet drager is van de afwijking. Wanneer er weefselmonsters van de fokdieren opgeslagen zijn in de DNA-databank kan dit heel snel worden vastgesteld, zonder dat dit extra inspanningen en kosten voor bemonstering (bloedafname) met zich meebrengt. Daarmee komen de voordelen van de nieuwe DNA-test zo snel mogelijk ten goede aan de fokkerij. Bovendien krijgen de fokkers de mogelijkheid om achteraf, zelfs lang nadat de betreffende dieren overleden zijn, na te gaan of hun fokdieren wèl of niet drager of lijder waren voor die afwijking. In een aantal gevallen is dat belangrijke informatie voor verdere keuzes in de fokkerij. .
DNA en betwisting
DNA kan een rol spelen bij bepaalde geschillen (verlies, diefstal, etc.). De eigenaar is dan in staat aan tonen dat het dier waar het om gaat toch echt zijn eigendom is. Sommige eigenaren laten dan ook om bovenvermelde reden bij de afname van het weefselmonster ten behoeve van de DNA-databank gelijktijdig een DNA-profiel van hun hond opmaken.
In de toekomst zal het DNA een groot hulpmiddel zijn om het ras zuiver te houden van alle erfelijke ziekten. Het is aan de fokkers om maximaal gebruik te maken van deze mogelijkheden. Indien U zich een pup wil aanschaffen doet dit dan bij een fokker die het Fokreglement Australian Shepherd Club Belgium heeft onderschreven.
